HURUFILIK

Tanri'nin Hufilik'in kurucusu Hazlullah seklinde gorunmesini kabul eden
bu meslek, Islamiyet'in sinesinde cikan sair bu gibi "Batiniye"
mezheplerinden birini teskil eder.

Bu meslegin esas inanisi sudur: Kelam (Soz) suretinde tecelli eden Hak
(Tanri) harflerle taayyun buldu (belli oldu) ve bu harflerin hepsi
insan-i kamilin yuzunde tesbit edildi. Bunun icin butun varliklarin asil
unsuru olan 28 harfi insan yuzunde gormek kabildir ki, "ilm-i ala" bize
bunu bildirir. Insanin yuzunde yedi "ummiye" cizgisi (4 kirpik, 2 kas, 1
sac ki buna "sevad-i azam" derler), yedi de "ebiye cizgisi vardir ki
sonradan meydana cikar (2 sakal killari, 2 cizginin otesindeki killar, 2
biyik, bir de alt dudaktaki killar). Yedi + yedi = ondort eder.BUnu hal
ve mahal itibariyle carparsak 28 olur. "Fazil" bunlara Farsca'daki "pa,
ca, ja, ga" harflerini de katarak 32'ye cikarmistir. Iste bunlar herseyi
bu 28, 32 ile tevil ederler.

Sonra Kur'ani Kerim'deki 28 harfin Mutesabihatta meydana cikanlarini
kaldirdiktan sonra geri kalan 17 harfe "muhkemat", gerisine de
"mutesabihat" derler. Ve bilginlerin metasabihattan saydiklari ayetleri
muhkemattan saydiklarini mutesabihattan sayarak cocukca ve uzun tevillere
kalkisirlar. Mesela, miractan maksat insan yuzundeki cizgileri yani
yazilari gormektir, derler. Miracta Hazreti Peygamber'e gorunen sabb-i
emred Fazli Hurufi'dir gibi bircok garip tevillerde bulunurlar.

(Daha cok bilgi icin Fuat Koprulu'nun Ilk Mutasavviflar kitabina bakiniz.)