Merdiven AGIr, aGIr CIkacaksIn bu merdivenlerden, Eteklerinde gUne$ rengi bir yIGIn yaprak, Ve bir zama:n bakacaksIn sema:ya aGlayarak... Sular sarardI... yUzUn perde perde solmakta, KIzIl hava:larI seyret ki ak$am olmakta... EGilmi$ arza, kanar, muttasIl kanar gUller; Durur alev gibi dallarda kanlI bUlbUller, Sular mI yandI? Neden tunca benziyor mermer? Bu bir lisa:n-I hafi:dir ki ru:ha dolmakta, KIzIl hava:larI seyret ki ak$am olmakta... muttasIl = aralIksIz hafi: = gizli Ahmet Hasim (1920) Bu $iir, Ha$im'in sembolist anlayI$ ile yazdIGI ba$lIca $iirlerindendir. SOz konusu olan, belli bir uzay-zaman iCinde bir ki$inin davranI$I ve bunun duygusal bir durumla bUtUnle$mesidir. Bir ak$am UstU gUne$ -bUtUn $iir boyunca- batmaktadIr. Uzay olarak konu olan bUtUn doGadIr. Hakim renkler sarI ve kIrmIzIdIr. Tam bu sIrada bir ki$i merdivenlerden CIkmakta ve aGlayarak semaya bakmaktadIr. SOzlUk anlamInda aldIGImIzda Cizilen bu tablo aslInda neyi temsil etmektedir? Merdiven? GUne$ rengi yapraklar? Sema? AGlama? Yere eGilen gUller? SUrekli kanamalarI? Bunlar okuyucunun $iire gOnlUnUn CektiGi gibi anlam vermesi ile deGi$ir. Merdiven ya$amI, sema OlUmU ya da Oteki dUnyayI, yaprak yIGInlarI anIlarI, ak$am hayatIn son demlerini temsil ediyor olabilir. Ote yandan, sema Ozlemi Cekilen hayali `o belde'ye, merdiven oraya giden yola, aGlama oraya ula$IlamamasIna kar$IlIk geliyor olabilir. Servet-i FUnuncular semayI umudun sembOlU olarak i$lemi$lerdir. $iirde, merdiveni CIkan ki$inin cinsiyeti belirli deGildir. Bir tek ikinci dizede `eteklerin' sOzcUGU sanki bir kadIndan sOz ediliyor izlenimi vermektedir. AyrIca, dOrdUncU dizede `yUzUn perde perde solmasI', Ha$im'in $iirlerinde annesi dahil bUtUn kadInlarIn solgun benizli olduGunu bilen yorumcularIn bir kadInIn bahsinin geCtiGi dU$Uncesinde birle$mesine yol aCmI$tIr. Oysa, etek sOzcUGU daG, tepe, yIGIn gibi yamaClI $eylerin alt bOlUmU anlamIna da gelmektedir. Sonra, ak$amIn alaca karanlIGInda elbette insanIn yUzU gerCek renginde gOrUnmeyecektir. KaldI ki bir hUzUn sOz konusudur. Sondan bir Onceki dizede, Cizilen bu doGanIn ruha dolan gizli bir dil olduGu belirtilmektedir. DoGa ile ki$i arasInda bir ileti$im sOz konusudur. Bir ihtimal, Ha$im, doGa ile insan ruhunu birle$tirerek, kendi iC dUnyasInI gOrUnUr hale getirmekte, acI Ceken, kanayan benliGine uygun bir dUnya kurmaktadIr. SUrekli kanayan gUller, iCindeki onulmaz yaralarI anlatIyor, bunlarIn arza eGilmi$ olmalarI acIlarIn, hUznUn, mutsuzluklarIn ya$adIGImIz gerCek dUnyadan kaynaklandIGInI temsil ediyor olabilir. BUlbUl ve gUl, Divan edebiyatIndan Cok yakIndan bildiGimiz gibi sonu acI ile biten a$kIn sembolUdUr. YalIn bir dili olan bu $iir aruz vezni ile yazIlmI$tIr: Mefa:ilUn/ Feila:tUn/ Mefa:ilUn/ Fa'lUn (FeilUn) KullanIlan fiiller sUre giden bir durumu gOstermektedir. AyrIca, sarar-, sol-, yan- ve kana- gibi eylemlerle gUne$ rengi, alev, kanlI, kIzIl, tunC gibi sIfatlar bir bUtUnlUk saGlamaktadIr. Haldun Haznedar (1995)